(Toàn cảnh hội nghị BCH Đảng bộ xã Sao Vàng quán triệt, triển khai Nghị quyết về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác GPMB các dự án đầu tư trên địa bàn xã giai đoạn 2026 - 2030)

Xã Sao Vàng được thành lập ngày 01/7/2025 trên cơ sở sáp nhập thị trấn Sao Vàng và các xã: Thọ Lâm, Xuân Phú, Xuân Sinh, sau sáp nhập xã có diện tích 89,28 km², dân số 44.643 người, gồm 51 thôn. Nằm trong quy hoạch đô thị Lam Sơn -Sao Vàng, có Cảng Hàng không Thọ Xuân định hướng phát triển thành cảng hàng không quốc tế và có hệ thống giao thông huyết mạch kết nối liên vùng, xã có nhiều lợi thế nổi trội để phát triển công nghiệp, dịch vụ và đô thị. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng Sao Vàng trở thành trung tâm kinh tế động lực phía Tây của tỉnh Thanh Hóa, hướng tới đô thị giàu đẹp, văn minh, hiện đại.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Sao Vàng lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) là một trong những nhiệm vụ trọng tâm; tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện GPMB các dự án lớn, trọng điểm, nhất là Khu công nghiệp Lam Sơn - Sao Vàng, Cụm công nghiệp Xuân Phú, tuyến đường số 7, số 8 Lam Sơn - Sao Vàng, Khu đô thị Sao Mai; đẩy mạnh thu hút đầu tư, phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, tạo quỹ đất sạch phục vụ phát triển.

Trong thời gian qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo, hỗ trợ của các cấp, các ngành trong tỉnh, cấp ủy, chính quyền, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội trong xã đã tập trung triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nhất là đầu tư hạ tầng và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Công tác GPMB được quan tâm chỉ đạo và đạt một số kết quả bước đầu: đã và đang triển khai 09 dự án với tổng diện tích 189,53 ha; 1.308 hộ bị ảnh hưởng, đã chi trả bồi thường, hỗ trợ cho 69 hộ (đạt 5.3%).

Tuy nhiên, công tác thu hồi đất, bồi thường, GPMB vẫn là “điểm nghẽn” lớn, còn nhiều hạn chế, bất cập. Tiến độ bàn giao mặt bằng của một số dự án chậm, nhất là Khu công nghiệp Lam Sơn - Sao Vàng và các dự án hạ tầng giao thông (6/9 dự án chậm, chiếm 66,6%), vẫn còn tình trạng đan xen giữa đất đã GPMB với đất chưa được GPMB làm ảnh hưởng đến thi công. Việc đầu tư xây dựng khu tái định cư chưa đáp ứng yêu cầu, làm chậm tiến độ thực hiện dự án. Nhiều vướng mắc trong chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư chậm được giải quyết, đặc biệt đối với đất có nguồn gốc Nông trường Sao Vàng. Dù chưa phát sinh vụ việc phức tạp, nguy cơ khiếu kiện liên quan GPMB vẫn tiềm ẩn.

Nguyên nhân chủ yếu là công tác lãnh đạo, chỉ đạo có lúc chưa quyết liệt; vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu chưa được phát huy đầy đủ. Bộ máy và lực lượng làm công tác GPMB còn mỏng, kiêm nhiệm nhiều, năng lực, kinh nghiệm chưa đồng đều; công tác tham mưu, phối hợp xử lý vướng mắc có lúc còn chậm, thiếu đồng bộ. Việc lập, thẩm định, phê duyệt phương án bồi thường còn kéo dài do hồ sơ, nguồn gốc đất đai phức tạp. Công tác tuyên truyền, vận động chưa thực sự hiệu quả; một bộ phận cán bộ, đảng viên chưa nhận thức đầy đủ, chưa xác định rõ trách nhiệm. Bên cạnh đó, chính sách, pháp luật còn có những bất cập, thay đổi, thiếu tính ổn định, kế thừa; một bộ phận người dân chưa đồng thuận, phát sinh đơn thư, khiếu kiện.

(UBND xã Sao Vàng hội nghị giao ban chuyên đề GPMB)

Từ thực tiễn nêu trên, trước yêu cầu phát triển trong giai đoạn tới, đòi hỏi cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong xã phải tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, vào cuộc quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả trong công tác GPMB; bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả. Trên cơ sở đó, Ban Chấp hành Đảng bộ xã ban hành Nghị quyết về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác GPMB các dự án đầu tư trên địa bàn xã giai đoạn 2026 - 2030.

Theo Nghị quyết, quan điểm chỉ đạo xác định công tác GPMB là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt của cả hệ thống chính trị; tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của cấp ủy, nâng cao hiệu lực quản lý của chính quyền; đề cao trách nhiệm người đứng đầu trong tổ chức thực hiện. Thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đúng trình tự, thủ tục, quy định của pháp luật; bảo đảm công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân; thực hiện nhất quán quan điểm: “Người dân có đất ở thu hồi phải có chỗ ở mới, ổn định đời sống, có điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ”. Phát huy dân chủ, thực hiện tốt phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”; coi trọng công tác tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân. Thực hiện đồng bộ giữa GPMB với đầu tư xây dựng khu tái định cư, bảo đảm điều kiện hạ tầng thiết yếu và ổn định đời sống cho người dân bị ảnh hưởng. Bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và nhà đầu tư; giữ vững kỷ cương, kỷ luật, kiên quyết phòng ngừa, xử lý các hành vi lợi dụng, trục lợi chính sách và các trường hợp vi phạm theo quy định.

Mục tiêu chung là tạo đột phá trong công tác GPMB; tập trung tháo gỡ kịp thời, dứt điểm các khó khăn, vướng mắc, phấn đấu hoàn thành 100% kế hoạch GPMB các công trình, dự án trọng điểm trên địa bàn xã giai đoạn 2026 - 2030, nhất là dự án hạ tầng Khu công nghiệp Lam Sơn - Sao Vàng, các dự án hạ tầng giao thông, chỉnh trang đô thị, các khu dân cư và các dự án lớn có ý nghĩa tạo động lực phát triển. Qua đó, góp phần phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng, tăng cường kết nối vùng, cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao đời sống Nhân dân. Quyết tâm xây dựng xã Sao Vàng trở thành trung tâm kinh tế động lực phía Tây của tỉnh Thanh Hoá, hướng tới đô thị giàu đẹp, văn minh, hiện đại.

Mục tiêu cụ thể phấn đấu hoàn thành GPMB đạt 100% dự án theo kế hoạch tỉnh giao và 95% dự án ngoài kế hoạch tỉnh giao nhưng có yêu cầu GPMB trong giai đoạn 2026 - 2030. Các dự án trọng điểm cần tập trung thực hiện trong giai đoạn 2026-2030 gồm: Dự án đầu tư khai thác hạ tầng Khu công nghiệp Lam Sơn - Sao Vàng diện tích cần GPMB 537ha; Dự án số 01 và 02, Khu đô thị mới Sao Mai Lam Sơn - Sao Vàng, tổng diện tích 132,5ha; Dự án khu đô thị dịch vụ và sân gôn xã Sao Vàng và xã Lam Sơn, diện tích 299,01 ha; Tuyến đường số 7 và số 8 đô thị Lam Sơn - Sao Vàng, diện tích 93,1ha; Tuyến đường thị trấn Thọ Xuân đi Trung tâm hành chính mới (đất ở), diện tích 1,46 ha: Tuyến đường nối Quốc lộ 47 với Quốc lộ 47C huyện Thọ Xuân cũ (đoạn qua địa phận xã Thọ Lâm cũ, diện tích 1,76 ha; Khu xử lý chất thải sinh hoạt tập trung cấp vùng tại xã Sao Vàng, diện tích 18,7ha); Hạ tầng kỹ thuật khu dân cư Xuân Sinh, Sao Vàng diện tích 34,33ha; Hạ tầng kỹ thuật khu dân cư thôn 2 xã Sao Vàng, diện tích 3,7ha); Khu đô thị tái định cư Khu công nghiệp Lam Sơn - Sao Vàng 130ha; Khu dân tại xã Thọ Lâm, nay là xã Sao Vàng, diện tích 19,37ha; Cụm công nghiệp Xuân Phú 49,6ha; Mở rộng Bãi chôn lấp rác thải tại xã Sao Vàng, diện tích 6,5ha; Điểm đóng quân của Trung đoàn bộ binh, sư 324, Quân khu 4, diện tích 150ha; trong đó, cơ bản hoàn thành GPMB khu Lam Sơn - Sao Vàng trong năm 2028. 100% cấp ủy, tổ chức đảng xây dựng và thực hiện nghiêm kế hoạch lãnh đạo công tác GPMB; đưa kết quả thực hiện GPMB vào tiêu chí đánh giá, xếp loại hằng năm đối với tổ chức đảng, đảng viên và người đứng đầu. Bảo đảm 100% cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức có đất, tài sản bị thu hồi gương mẫu chấp hành, đi đầu trong thực hiện công tác GPMB, nhất là trong kiểm đếm, nhận bồi thường, hỗ trợ và bàn giao mặt bằng. Tỷ lệ hộ dân đồng thuận, tự nguyện nhận tiền bồi thường, hỗ trợ và bàn giao mặt bằng ngay từ đợt đầu đạt từ 85% trở lên; tổng tỷ lệ khi kết thúc dự án đạt trên 98%. Tỷ lệ bàn giao mặt bằng sạch đúng thời hạn cho các chủ đầu tư đạt từ 95% trở lên; phấn đấu bàn giao dứt điểm theo từng phân đoạn, hạn chế tối đa tình trạng đan xen giữa đất đã GPMB với đất chưa được GPMB gây ảnh hưởng đến thi công. Bảo đảm 100% các trường hợp thu hồi đất được thực hiện đúng quy định,  trình tự, thủ tục; thực hiện công khai, minh bạch 100% phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để người dân giám sát. Hoàn thành bố trí tái định cư cho 100% hộ dân đủ điều kiện trước khi thu hồi đất ở; bảo đảm hạ tầng kỹ thuật (điện, nước, giao thông) và hạ tầng xã hội tại khu tái định cư phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Hạn chế thấp nhất phát sinh đơn thư khiếu nại, tố cáo; giải quyết dứt điểm từ 95% trở lên các vụ việc phát sinh, không để hình thành “điểm nóng”, khiếu kiện đông người, vượt cấp, phức tạp về an ninh trật tự.

Để đạt mục tiêu trên, xã đề ra các nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu: Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xử lý dứt điểm các “điểm nghẽn” trong công tác GPMB. Địa phương thành lập Ban chỉ đạo GPMB do Bí thư Đảng ủy xã trực tiếp chỉ đạo, Chủ tịch UBND xã làm Phó Ban trực, đồng chí Phó Bí thư Thường trực làm Phó Ban; Thành viên gồm các đồng chí trong Ban Thường vụ Đảng ủy và lãnh đạo các bộ phận chuyên môn. Ban Chỉ đạo tập trung chỉ đạo, kiểm tra và xử lý dứt điểm các dự án trọng điểm, các vụ việc khó khăn, phức tạp, kéo dài. Tăng cường đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với người dân để kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho từng dự án; Đề cao tính công khai, dân chủ để tạo sự đồng thuận cao; đồng thời kiên quyết áp dụng biện pháp hành chính đúng quy định pháp luật đối với các trường hợp cố tình không chấp hành sau khi đã tuyên truyền, vận động nhiều lần. Cùng với đó, thực hiện rà soát, phân loại toàn bộ các hồ sơ, vụ việc tồn đọng, kéo dài trong công tác GPMB; xây dựng kế hoạch xử lý dứt điểm theo từng nhóm vấn đề, từng mốc thời gian cụ thể, giao rõ trách nhiệm cho từng cá nhân, bộ phận phụ trách; không để tồn đọng kéo dài, phát sinh điểm nóng, khiếu kiện phức tạp; Đồng thời thiết lập cơ chế giao ban chuyên đề về GPMB định kỳ (hàng tuần/hàng tháng) do đồng chí Bí thư Đảng ủy hoặc Chủ tịch UBND xã chủ trì để kiểm điểm tiến độ từng dự án; lấy kết quả công tác GPMB làm tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân, nhất là người đứng đầu.

Song song với đó, xã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, tạo đồng thuận xã hội trong thực hiện công tác GPMB; trong đó, tổ chức quán triệt sâu sắc, thống nhất nhận thức trong toàn hệ thống chính trị về vị trí, ý nghĩa, tính cấp thiết của công tác GPMB; xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên. Đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền theo hướng thiết thực, dễ hiểu, sát từng đối tượng; tăng cường đối thoại, giải thích chính sách ngay từ cơ sở, nhất là đối với các hộ có đất thu hồi; Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị – xã hội, người có uy tín trong cộng đồng; đề cao trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên trong chấp hành và vận động Nhân dân; Kết hợp chặt chẽ giữa tuyên truyền, vận động với giải quyết kịp thời quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người dân, tạo chuyển biến thực chất về đồng thuận xã hội.

Bên cạnh các giải pháp trên, xã Sao Vàng tập trung huy động, điều phối và sử dụng hiệu quả nguồn lực, bảo đảm tiến độ GPMB như huy động tổng hợp, sử dụng hiệu quả các nguồn lực hợp pháp; chủ động phối hợp với chủ đầu tư và các cấp, ngành để bảo đảm kinh phí thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đáp ứng yêu cầu tiến độ GPMB; Linh hoạt tổ chức thực hiện tái định cư phù hợp điều kiện thực tế; Nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác GPMB,... Triển khai đầy đủ, công khai, minh bạch, đúng quy định các chính sách về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; bảo đảm chặt chẽ, thống nhất, đúng trình tự, thủ tục, phù hợp thực tiễn địa phương. Tăng cường công tác theo dõi, kiểm tra, giám sát và siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong công tác GPMB. Thực hiện tốt công tác sơ kết, tổng kết, khen thưởng và xử lý trách nhiệm trong công tác GPMB; Kiên quyết xử lý nghiêm theo quy định đối với cán bộ, đảng viên có đất bị thu hồi nhưng không chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các quy định, chỉ đạo về công tác GPMB, bảo đảm tính nghiêm minh, công bằng và kỷ luật của Đảng.

Xã cũng đã giao rõ trách nhiệm cho từng phòng, ngành, cơ quan, đơn vị liên quan; huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, tăng cường công tác phối hợp, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân; đồng thời tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện. Với quyết tâm chính trị cao, sự lãnh đạo sát sao của Đảng, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân, xã Sao Vàng phấn đấu thực hiện hiệu quả công tác GPMB, góp phần bảo đảm tiến độ các dự án đầu tư, tạo dư địa phát triển, thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương ngày càng phát triển bền vững./.

Lê Hải, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Sao Vàng