Đặt tên thôn sau sáp nhập ở Sao Vàng: Điều quan trọng nhất vẫn là sự đồng thuận
Việc sắp xếp, sáp nhập thôn theo chủ trương của Đảng và Nhà nước đang bước vào giai đoạn được người dân xã Sao Vàng đặc biệt quan tâm. Nếu như các tiêu chí về diện tích, quy mô dân số đã được quy định khá rõ ràng thì câu chuyện khiến nhiều người trăn trở nhất lại là việc đặt tên cho các thôn mới sau sáp nhập.
Đó không phải là chuyện nhỏ. Bởi tên gọi của một thôn, một làng không đơn thuần là một địa danh hành chính. Đằng sau mỗi cái tên là lịch sử hình thành, là ký ức của nhiều thế hệ, là những giá trị văn hóa, phong tục tập quán và cả niềm tự hào của người dân địa phương. Chính vì vậy, khi đứng trước khả năng một tên gọi quen thuộc có thể không còn tồn tại trên bản đồ hành chính, nhiều người không khỏi băn khoăn, tiếc nuối.
Ở Sao Vàng, cảm xúc ấy càng dễ được chia sẻ hơn bởi đây là vùng đất đã trải qua nhiều lần thay đổi về địa giới hành chính. Năm 2019, hai xã Xuân Sơn và Xuân Quang sáp nhập thành xã Xuân Sinh; xã Xuân Thắng sáp nhập vào thị trấn Sao Vàng. Đến tháng 7 năm 2025, các đơn vị hành chính gồm Xuân Sinh, Xuân Phú, Thọ Lâm và thị trấn Sao Vàng tiếp tục hợp nhất để hình thành xã Sao Vàng ngày nay.
Sau sáp nhập cấp xã, địa phương có 51 thôn, khu phố và cũng đã thực hiện đổi tên các đơn vị dân cư theo yêu cầu quản lý mới. Ban đầu, không ít người cảm thấy xa lạ với những tên gọi mới. Thế nhưng chỉ sau một thời gian, mọi hoạt động của đời sống vẫn diễn ra bình thường. Người dân vẫn lao động, sản xuất, xây dựng quê hương, vẫn giữ nguyên những giá trị văn hóa vốn có. Điều đó cho thấy tên gọi rất quan trọng, nhưng không phải là yếu tố quyết định bản sắc của một cộng đồng.
Trong đợt sáp nhập thôn lần này, điều dễ nhận thấy là ai cũng mong tên thôn mình được giữ lại. Nếu không giữ được nguyên vẹn thì cũng mong một phần tên gọi cũ được kế thừa trong tên mới. Đây là tâm lý hoàn toàn chính đáng, bởi đó là sự gắn bó tự nhiên của con người với nơi chôn nhau cắt rốn.
Tuy nhiên, nếu nhìn rộng hơn, sẽ thấy không thể có một phương án làm hài lòng tuyệt đối tất cả mọi người. Khi hai hoặc nhiều thôn cùng sáp nhập thành một đơn vị mới, việc lựa chọn một cái tên chung luôn đòi hỏi sự chia sẻ và nhường nhịn. Nếu mỗi bên đều chỉ mong giữ nguyên tên của mình thì rất khó tìm được tiếng nói chung.
Có lẽ điều quan trọng nhất lúc này không phải là tên thôn nào được chọn, mà là cách lựa chọn đó có nhận được sự đồng thuận của nhân dân hay không. Một cái tên dù hay đến đâu nhưng tạo ra tâm lý so bì, hơn thua thì cũng khó phát huy ý nghĩa. Ngược lại, một cái tên được lựa chọn trên cơ sở dân chủ, công khai, tôn trọng ý kiến của cộng đồng sẽ trở thành biểu tượng của sự đoàn kết và thống nhất.
Suy cho cùng, lịch sử của một vùng đất không nằm trọn trong một cái tên. Lịch sử nằm trong những ngôi đình, ngôi chùa, trong các di tích, trong gia phả các dòng họ, trong những câu chuyện được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Văn hóa của một làng quê cũng không mất đi khi địa danh hành chính thay đổi. Những lễ hội, phong tục, nếp sống, tình làng nghĩa xóm vẫn tiếp tục được gìn giữ nếu người dân còn trân trọng và phát huy.
Sao Vàng hôm nay là kết quả của nhiều lần hợp nhất để tạo ra một không gian phát triển lớn hơn, mạnh hơn. Việc sáp nhập thôn cũng hướng tới mục tiêu tương tự: tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển lâu dài. Trong tiến trình ấy, tên gọi mới rồi sẽ dần trở nên quen thuộc, giống như cách người dân đã từng làm quen với những thay đổi trước đây.
Bởi vậy, thay vì chỉ tập trung vào việc thôn nào được giữ tên, điều đáng quan tâm hơn là sau sáp nhập, người dân có tiếp tục đoàn kết hay không; đời sống có được nâng cao hay không; những giá trị văn hóa truyền thống có được bảo tồn và phát huy hay không.
Tên gọi có ý nghĩa, nhưng điều làm nên sức sống của một vùng quê vẫn là con người. Và nếu giữ được tình làng nghĩa xóm, giữ được sự đồng thuận trong nhân dân, thì dù mang tên gì, những thôn mới của xã Sao Vàng vẫn sẽ tiếp tục viết nên những câu chuyện đẹp trên hành trình phát triển của mình.
Trịnh Thị Tiến, Uỷ viên BTV Đảng ủy, Chủ nhiệm UBKT Đảng ủy xã Sao Vàng