Kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 17-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa và Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã cho thấy quyết tâm rất lớn của cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc đặt văn hóa và con người vào vị trí trung tâm của sự phát triển. Điều đáng quý là các kế hoạch ấy không chỉ nói đến những mục tiêu lớn mà còn hướng tới xây dựng một môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, thôn xóm, trường học đến cộng đồng xã hội.

(Ảnh Internet)

Thực tế cho thấy, một vùng đất có thể phát triển mạnh về kinh tế, hạ tầng ngày càng hiện đại, nhưng nếu con người thiếu sự tử tế, thiếu tình nghĩa, thiếu bản sắc thì sự phát triển ấy sẽ khó bền vững. Vì thế, xây dựng con người Sao Vàng trước hết phải bắt đầu từ việc giữ gìn những giá trị đẹp vốn có của quê hương: sự chân chất, nghĩa tình, đoàn kết và lòng tự hào về nơi mình sinh ra, lớn lên.

Đó là cách người dân nói với nhau bằng sự tôn trọng, gần gũi; là tinh thần “tối lửa tắt đèn có nhau”; là việc giữ gìn vệ sinh đường làng ngõ xóm; là thái độ văn minh nơi công cộng; là sự trách nhiệm khi tham gia mạng xã hội; là ý thức chấp hành pháp luật và hương ước cộng đồng. Văn hóa đôi khi chỉ đơn giản là một lời chào, một cách cư xử có trước có sau, một thái độ biết lắng nghe và sẻ chia với người khác.

Càng trong giai đoạn đổi mới, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp với nhiều thay đổi trong bộ máy, phương thức quản lý và yêu cầu phát triển mới, thì sự đồng lòng của Nhân dân, sự đoàn kết cộng đồng và nền tảng văn hóa càng trở nên quan trọng. Một địa phương muốn phát triển nhanh nhưng vẫn ổn định, bền vững thì phải xây dựng được “gốc rễ” là con người và văn hóa.

(Đặc sắc múa Pồn Pôông của đồng bào Mường Xuân Phú, xã Sao Vàng)

Sao Vàng là vùng đất có chiều sâu lịch sử, có sự giao thoa văn hóa độc đáo giữa các dân tộc trên địa bàn. Chính điều đó đã tạo nên những nét riêng mà không nơi nào có được. Đó là âm vang cồng chiêng, điệu múa Pồn Pôông đặc sắc của đồng bào Mường Xuân Phú gắn với lễ hội Mường Tiên mỗi độ xuân về; là điệu nhảy sạp, trò đánh mảng của đồng bào Xuân Thắng cũ; là những phong tục, tập quán tốt đẹp đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Những giá trị ấy không chỉ là “ký ức văn hóa”, mà cần trở thành niềm tự hào, trở thành bản sắc riêng của vùng đất Sao Vàng. Để rồi mỗi khi nhắc đến những nét văn hóa ấy, người ta sẽ nhớ đến Sao Vàng; và nhắc đến Sao Vàng là nhắc đến một miền quê giàu truyền thống, giàu bản sắc và đậm tình người.

Tuy nhiên, giữ gìn bản sắc không có nghĩa là khép mình trước cái mới. Trong thời đại hội nhập và chuyển đổi số, việc tiếp cận văn hóa hiện đại là điều tất yếu. Điều quan trọng là phải biết tiếp thu có chọn lọc những giá trị tiến bộ, văn minh để hoàn thiện con người và đời sống xã hội, nhưng vẫn không đánh mất cốt cách riêng của quê hương. Một con người Sao Vàng hôm nay cần năng động, hiện đại, có tri thức, có kỹ năng số, có tác phong văn minh, nhưng đồng thời vẫn phải giữ được sự chân thành, nghĩa tình và lòng tự hào quê hương.

Đó cũng là lý do các nghị quyết, kế hoạch của Đảng và địa phương đều nhấn mạnh việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong gia đình, trường học, cộng đồng; tăng cường giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ; phát huy vai trò của các lễ hội, di sản, thiết chế văn hóa cơ sở; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để quảng bá hình ảnh quê hương, con người Sao Vàng.

Để thực hiện được điều đó, trách nhiệm không chỉ thuộc về cấp ủy, chính quyền hay ngành văn hóa, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn thể Nhân dân. Cấp ủy, chính quyền phải thực sự quan tâm đầu tư cho văn hóa, nâng cao hiệu quả quản lý, tạo môi trường lành mạnh để văn hóa phát triển. Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu trong lời nói, hành động, văn hóa công vụ và tinh thần phục vụ Nhân dân. Nhà trường phải chú trọng giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, tình yêu quê hương cho học sinh. Gia đình phải là nơi giữ gìn nề nếp, truyền dạy nhân cách cho con cháu. Và mỗi người dân phải tự ý thức mình chính là một “đại sứ văn hóa” của quê hương.

Bởi suy cho cùng, văn hóa không nằm ở khẩu hiệu mà nằm trong chính cách con người sống với nhau mỗi ngày.

Xây dựng văn hóa và con người Sao Vàng hôm nay chính là xây dựng nền tảng tinh thần cho sự phát triển mai sau. Đó là hành trình gìn giữ những giá trị truyền thống tốt đẹp, đồng thời mở rộng cánh cửa hội nhập để quê hương ngày càng hiện đại, văn minh nhưng vẫn đậm đà bản sắc riêng.

Để rồi trong dòng chảy phát triển của đất nước, Sao Vàng không chỉ được biết đến là vùng đất đang đổi mới mạnh mẽ, mà còn là nơi có một nền văn hóa giàu bản sắc, một cộng đồng đoàn kết, nghĩa tình và những con người biết yêu quê hương, tự hào về quê hương, cùng chung sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Trịnh Thị Tiến, Ủy viên BTV Đảng ủy, Chủ nhiệm UBKT Đảng ủy xã Sao Vàng