(Đồng chí Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND xã Sao Vàng Mai Văn Hải Kiểm tra khu vực thu hồi khoáng sản trong phạm vi thực hiện Dự án Nhà máy chế biến lâm sản xuất khẩu Xuân Phú tại xã Sao Vàng của Công ty TNHH Triệu Thái Sơn)

Thời gian qua, công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực tài nguyên, khoáng sản trên địa bàn xã Sao Vàng đã được triển khai nghiêm túc, chặt chẽ và đạt được những kết quả tích cực, góp phần quan trọng trong việc ngăn chặn, hạn chế các hành vi vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, thời gian gần đây, nhu cầu về đất san lấp phục vụ các công trình, dự án trên địa bàn và khu vực lân cận tăng cao, trong khi nguồn cung vật liệu còn hạn chế. Bên cạnh đó, xã Sao Vàng có địa bàn rộng, địa hình phức tạp, nhiều khu vực đồi núi, đất trống, xa khu dân cư, gây khó khăn cho công tác quản lý, kiểm tra, giám sát. Đây là những yếu tố tiềm ẩn nguy cơ phát sinh hoạt động khai thác, vận chuyển, tập kết khoáng sản trái phép, làm thất thoát tài nguyên, ảnh hưởng đến môi trường, kết cấu hạ tầng giao thông và tình hình an ninh trật tự địa phương.

Để nâng cao hiệu lực hiệu quả quản lý nhà nước, chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong lĩnh vực tài nguyên khoáng sản; đồng thời, giải quyết đề nghị hợp pháp, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong việc san gạt, cải tạo đất để xây dựng nhà ở, canh tác nông nghiệp, tăng thu ngân sách nhà nước; UBND xã Sao Vàng đã ban hành công văn tiếp tục tăng cường quản lý tài nguyên khoáng sản trên địa bàn. Trong đó giao rõ nhiệm vụ cho các phòng, ngành, đơn vị có liên quan.

Theo đó, giao Phòng Kinh tế chủ trì, phối hợp với các phòng, ban, ngành, đơn vị liên quan tham mưu Chủ tịch UBND xã chỉ đạo thực hiện nghiêm túc, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực tài nguyên khoáng sản trên địa bàn, trong đó, tập trung vào các nội dung:

Đối với các dự án đầu tư xây dựng có thu hồi khoáng sản hoặc dự án phòng, chống sạt lở: Kịp thời tham mưu UBND xã yêu cầu các tổ chức, cá nhân thực hiện đầy đủ, đúng trình tự, thủ tục chấp thuận vị trí bãi đổ thải đối với khối lượng vật chất không thích hợp trong quá trình triển khai dự án đầu tư xây dựng công trình, các công trình khắc phục, phòng ngừa sạt lở hoặc cải tạo mặt bằng hạ thấp độ cao đảm bảo theo quy định của pháp luật hiện hành. Trường hợp vật chất đổ thải có thể tái sử dụng làm vật liệu san lấp hoặc sử dụng vào mục đích có ích khác: Hướng dẫn chủ đầu tư lập hồ sơ đăng ký thu hồi khoáng sản gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường giải quyết theo quy định tại Điều 75 Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024 và Công văn số 3369/UBND-CNXDKH ngày 25/02/2026 của UBND tỉnh Thanh Hoá về việc việc thực hiện thủ tục chấp thuận vị trí đổ thải phục vụ thi công các dự án và khắc phục, phòng ngừa sạt lở trên địa bàn.

Đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu cải tạo mặt bằng, hạ độ cao và có thu hồi khoáng sản: Phòng Kinh tế chủ trì, phối hợp với Phòng Văn hóa - Xã hội, Công an xã, Ban Chỉ huy Quân sự xã và đại diện thôn liên quan tổ chức khảo sát, đánh giá toàn diện nhu cầu, mức độ tác động, các yếu tố ảnh hưởng đến văn hóa, quốc phòng và an ninh trật tự tại địa phương; trên cơ sở đó, tham mưu ban hành văn bản chấp thuận hoặc không chấp thuận. Trường hợp được chấp thuận, Phòng hướng dẫn các hộ gia đình, cá nhân lập hồ sơ phương án thiết kế, thi công, phương án bảo vệ môi trường và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế để tham mưu cho Chủ tịch UBND xã cấp Giấy xác nhân đăng ký thu hồi khoáng sản theo quy định của pháp luật.

Đối với trường hợp chủ sử dụng đất có nhu cầu san gạt, cải tạo mặt bằng trên trên đất ở, đất nông nghiệp hợp pháp để xây dựng công trình hoặc cải tạo đất nông nghiệp để sản xuất và không có nhu cầu thu hồi khoáng sản (đất san lấp): Phòng Kinh tế chủ trì, phối hợp với Công an xã và đại diện thôn kiểm tra thực tế, hướng dẫn chủ sử dụng đất thực hiện đăng ký xây dựng theo quy định (nếu thuộc diện phải xin giấy phép xây dựng); đồng thời, giao Trưởng thôn, tổ an ninh trật theo dõi giám sát chặt chẽ việc san gạt, cải tạo đất đảm bảo không lấn chiếm đất công, không làm ảnh hưởng đến cuộc sống, sản xuất bình thường của các chủ sử dụng đất liền kề và trong khu vực; đảm bảo việc san gạt, cải tạo mặt bằng không làm thay đổi mục đích sử dụng đất theo quy định.

Tham mưu cho UBND xã khảo sát, quy hoạch các vị trí bãi đổ thải đối với khối lượng chất thải từ các dự án và các hộ gia đình, cá nhân cải tạo mặt bằng (không thu hồi khoáng sản) bảo đảm theo quy định pháp luật, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, thuận tiện cho công tác quản lý và ưu tiên tái sử dụng vật liệu phục vụ các công trình công cộng, phòng chống thiên tai.

Công an xã chỉ đạo cán bộ phụ trách địa bàn phối hợp với Trưởng thôn, Tổ bảo vệ an ninh trật tự tiến hành rà soát, thống kê, lập danh sách các tổ chức, cá nhân sở hữu, quản lý phương tiện (máy múc, xe tải, tàu hút cát, sỏi...) trên địa bàn để đưa vào diện quản lý, giám sát và tổ chức ký cam kết không tham gia, không tiếp tay cho hoạt động khai thác, vận chuyển khoáng sản trái phép. Chịu trách tổ chức tuần tra, kiểm tra đột xuất, mật phục tại các khu vực, địa bàn trọng điểm, nhất là vào các khung giờ cao điểm (ban đêm, ngày nghỉ, ngày lễ, thời điểm thiên tai, bão lũ) nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và tham mưu xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm, không để xảy ra tình trạng khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn xã. Đồng thời, phối hợp với phòng Kinh tế và các đơn vị có liên quan khảo sát, đánh giá tác động của các yếu tố an ninh trật tự, an toàn giao thông, môi trường để tham mưu cho Chủ tịch UBND xã giải quyết đề nghị thu hồi khoáng sản trong quá trình san gạt, cải tạo mặt bằng trên trên đất ở, đất nông nghiệp hợp pháp để xây dựng công trình hoặc cải tạo đất nông nghiệp để sản xuất nông nghiệp; tham gia xác định vị trí đổ thải vật chất không thích hợp trong quá trình thi công dự án hoặc cải tạo hạ thấp độ cao của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân; theo dõi, giám sát chặt chẽ các hoạt động cải tạo đất nông nghiệp, hạ độ cao của hộ gia đình để ngăn chặn lợi dụng việc này để khai thác, vận chuyển, buôn bán khoáng sản trái phép ra bên ngoài.

Giao Phòng Văn hoá và xã hội cung cấp các thông tin, dữ liệu về ranh giới, vành đai cảnh quan cần bảo vệ di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh (đã xếp hạng hoặc chưa xếp hạng) phục vụ công tác khoanh định các khu vực cấm, tạm thời cấm hoạt động khoáng sản. Chủ trì, phối hợp với Trung tâm cung ứng dịch vụ công trong công tác tuyên truyền về hoạt động khai thác khoáng sản trên các phương tiện, Cổng thông tin điện tử, đài truyền thanh... Phối hợp với Phòng Kinh tế và các đơn vị có liên quan khảo sát, đánh giá việc tác động, ảnh hưởng đến các yếu tố văn hóa có liên quan khi triển khai thực hiện cải tạo mặt bằng hạ độ cao khi được yêu cầu.

Ban chỉ huy Quân sự xã trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ quyền hạn của đơn vị mình có trách nhiệm bảo vệ khoáng sản chưa khai thác tại khu vực thuộc đất dành riêng cho quốc phòng, khu vực quy hoạch đất quốc phòng. Huy động cán bộ, chiến sĩ và lực lượng dân quân tự vệ phối hợp tham gia truy quét, ngăn chặn, giải toả các hoạt động khai thác khoáng sản trái phép khi được yêu cầu. Phối hợp tham gia tuyên truyền, vận động nhân dân quản lý, bảo vệ khoáng sản chưa khai thác trên địa bàn xã.

Đề nghị các thôn trên địa bàn tổ chức quán triệt, thông báo rộng rãi trên hệ thống loa truyền thanh của thôn và lồng ghép tại các cuộc họp thôn để phổ biến sâu rộng đến toàn thể Nhân dân, các chủ phương tiện vận tải, chủ máy múc và Nhân dân trên địa bàn quản lý được biết mọi hoạt động khai thác, vận chuyển đất, cát, sỏi khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép đều là hành vi vi phạm pháp luật về khoáng sản, hủy hoại đất và gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng; các trường hợp cố tình vi phạm hoặc tiếp tay, cho thuê bến bãi, hủy hoại đất sẽ bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật; Mặt khác, phối hợp với lực lượng Công an xã tổ chức cho các chủ phương tiện xe cơ giới, máy xúc và các hộ dân sống trong vùng có khoáng sản ký cam kết không tham gia, không tiếp tay, không cho thuê đất bãi để tập kết, khai thác khoáng sản trái phép; Phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an phụ trách địa bàn, tổ an ninh trật tự thường xuyên tổ chức tuần tra, kiểm tra, rà soát biến động tại các khu vực, địa bàn quản lý, trọng tâm là các khu đất nông nghiệp, khu vực đồi núi, ven sông nhằm kịp thời phát hiện các hoạt động khai thác, tập kết, vận chuyển khoáng sản có dấu hiệu vi phạm pháp luật, kịp thời ngăn chặn, báo cáo hỏa tốc về UBND xã chỉ đạo các lực lượng chức năng phối hợp xử lý dứt điểm, không để phát sinh thành "điểm nóng" về an ninh trật tự và môi trường; Phối hợp với các phòng, ngành khảo sát, đánh giá tác động, ảnh hưởng đến các yếu tố văn hoá, môi trường, an ninh trật tự, an toàn giao thông, trật tự công cộng có liên quan khi triển khai thực hiện cải tạo mặt bằng hạ thấp độ cao khi được yêu cầu.

Công văn cũng nêu rõ, nếu địa bàn thôn nào để xảy ra hoạt động khai thác, tập kết, vận chuyển khoáng sản trái phép, sai phép mà không kịp thời phát hiện, ngăn chặn và báo cáo UBND xã để xử lý, thì đồng chí Bí thư chi bộ và Trưởng thôn đó phải chịu trách nhiệm trước Ban Thường vụ Đảng ủy và Ủy ban nhân dân xã.

Bảo vệ tài nguyên khoáng sản trên địa bàn là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn thể Nhân dân. Vì vậy, xã Sao Vàng đề nghị mỗi tổ chức, cá nhân nâng cao tinh thần trách nhiệm, ý thức chấp hành các quy định của pháp luật về khoáng sản; không tham gia, tiếp tay cho các hoạt động khai thác, vận chuyển, mua bán khoáng sản trái phép; đồng thời chủ động phát hiện, phản ánh kịp thời đến chính quyền địa phương và cơ quan chức năng khi phát hiện các hành vi vi phạm. Qua đó góp phần sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, giữ vững an ninh trật tự và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của địa phương trong thời gian tới./.

Lê Hải, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Sao Vàng