Qua đó, công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên khoáng sản từng bước đi vào nền nếp; ý thức chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân được nâng lên, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ môi trường và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản trên địa bàn vẫn còn một số hạn chế như công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về khoáng sản có lúc chưa được thực hiện thường xuyên, sâu rộng; sự phối hợp giữa các lực lượng, bộ phận chuyên môn có thời điểm chưa thật sự đồng bộ, kịp thời. Tình trạng khai thác, vận chuyển khoáng sản nhỏ lẻ, trái phép, không đúng quy định; lợi dụng việc cải tạo đất nông nghiệp, hạ cốt nền đất ở để khai thác, tận thu, vận chuyển đất, đá trái phép vẫn còn xảy ra cục bộ tại một số khu vực.

Để khắc phục những tồn tại, hạn chế, chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản, Ban Thường vụ Đảng ủy xã Sao Vàng đã ban hành Chỉ thị số 01-CT/ĐU ngày 25/8/2026 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản trên địa bàn xã. Đây là cơ sở quan trọng để huy động sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân trong quản lý, bảo vệ nguồn tài nguyên khoáng sản.

(Đồng chí Chủ tịch UBND xã Sao Vàng Nguyễn Quốc Tuấn kiểm tra các điểm khai thác khoáng sản, tận thu trên địa bàn)

Một trong những nhiệm vụ được Ban Thường vụ Đảng ủy xã xác định là tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về tài nguyên khoáng sản và bảo vệ môi trường. UBND xã chỉ đạo Trung tâm Cung ứng dịch vụ công chủ trì, phối hợp với Phòng Kinh tế, Công an xã và các đơn vị liên quan tăng cường thông tin, tuyên truyền các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về địa chất, khoáng sản; trọng tâm là Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 10/02/2022 của Bộ Chính trị về định hướng chiến lược địa chất, khoáng sản và công nghiệp khai khoáng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024; Nghị định số 193/2025/NĐ-CP ngày 02/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Địa chất và Khoáng sản.

Nội dung tuyên truyền tập trung làm rõ các hành vi bị nghiêm cấm, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong quản lý, khai thác, vận chuyển, sử dụng khoáng sản; các hành vi vi phạm và mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả; đồng thời cảnh báo những hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, trong đó có việc khai thác không đúng nội dung giấy phép như khai thác vượt công suất, vượt trữ lượng, khai thác ngoài ranh giới được cấp phép. Công tác tuyên truyền được thực hiện bằng nhiều hình thức phù hợp, thông qua hệ thống truyền thanh, Trang/Cổng Thông tin điện tử của xã, các nhóm Zalo, Facebook và các hội nghị, cuộc họp ở thôn, nhằm tạo chuyển biến rõ nét về nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân.

Cùng với tuyên truyền, Ban Thường vụ Đảng ủy xã yêu cầu nâng cao vai trò, trách nhiệm của cấp ủy, chi bộ và người đứng đầu trong công tác quản lý tài nguyên khoáng sản. Các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy được phân công phụ trách địa bàn phải tăng cường bám sát cơ sở, chủ động kiểm tra, giám sát, đôn đốc chính quyền và các chi bộ thực hiện nghiêm chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời thường xuyên lắng nghe, tiếp nhận thông tin phản ánh từ Nhân dân để kịp thời chỉ đạo giải quyết các vụ việc phát sinh ngay từ địa bàn.

Cấp ủy chi bộ và đồng chí Bí thư chi bộ phải xác định công tác tuyên truyền vận động quản lý, bảo vệ tài nguyên khoáng sản là nhiệm vụ chính trị trọng tâm trong công tác lãnh đạo của chi bộ; Cấp ủy chi bộ đưa nội dung này vào nghị quyết, chương trình công tác tháng, quý và sinh hoạt định kỳ để kiểm điểm, đánh giá kết quả thực hiện, gắn trách nhiệm của đảng viên được phân công phụ trách địa bàn. Đồng chí Bí thư chi bộ chịu trách nhiệm trước Ban Thường vụ Đảng ủy về công tác lãnh đạo, chỉ đạo đảng viên và Nhân dân chấp hành pháp luật về khoáng sản; kịp thời phát hiện, báo cáo cấp có thẩm quyền khi có dấu hiệu vi phạm.

(Đồng chí Chủ tịch UBND xã Sao Vàng Nguyễn Quốc Tuấn kiểm tra các điểm khai thác khoáng sản, tận thu trên địa bàn)

Để nâng cao hiệu quả quản lý, UBND xã sẽ tăng cường rà soát, xác định các khu vực có nguy cơ xảy ra khai thác khoáng sản trái phép để chủ động xây dựng phương án bảo vệ. Trọng tâm là các khu vực quy hoạch mỏ nhưng chưa được cấp phép khai thác; khu vực cấm hoặc tạm thời cấm khai thác; bãi bồi ven sông, suối; đất lâm nghiệp, đất nông nghiệp có khoáng sản; khu vực các mỏ đã đóng cửa hoặc đang chờ cấp phép; các điểm thu hồi khoáng sản đi kèm; địa bàn giáp ranh với các xã lân cận; các tuyến giao thông chính thường xuyên có phương tiện vận tải hoạt động; khu vực đồi núi, đất ở có nguy cơ bị lợi dụng để hạ cốt nền, múc đất, khai thác khoáng sản trái phép.

Chủ tịch UBND xã ban hành Quyết định thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành để tổ chức kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất tại các khu vực có dấu hiệu hoặc nguy cơ khai thác khoáng sản trái phép; phân công cụ thể trách nhiệm cho từng thành viên UBND xã và công chức chuyên môn phụ trách các địa bàn trọng điểm. Cùng với đó, xã công khai số điện thoại đường dây nóng của lãnh đạo UBND xã, lãnh đạo Công an xã trên Trang/ Cổng Thông tin điện tử và tại các nhà văn hóa thôn để tiếp nhận thông tin phản ánh, tố giác của tổ chức, cá nhân về các hành vi khai thác, vận chuyển, tập kết, tiêu thụ khoáng sản trái phép.

Lực lượng Công an xã, Ban Chỉ huy Quân sự xã, công chức chuyên môn và các thôn phối hợp chặt chẽ, tăng cường tuần tra, kiểm tra đột xuất tại các khu vực trọng điểm; chủ động nắm tình hình, kịp thời phát hiện, ngăn chặn ngay từ đầu các hoạt động khai thác, tập kết, vận chuyển khoáng sản trái phép, sai phép. Việc xử lý vi phạm phải bảo đảm nghiêm minh, đúng quy định pháp luật; kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực khoáng sản, đất đai, môi trường theo đúng thẩm quyền. Đối với các trường hợp cố tình tái phạm, vi phạm có tổ chức, quy mô lớn hoặc có dấu hiệu tội phạm, chống đối người thi hành công vụ, phải lập hồ sơ, chuyển cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng né tránh, bao che hoặc “phạt cho tồn tại”.

Một nội dung được đặc biệt chú trọng là quản lý chặt chẽ hoạt động cải tạo đất, hạ cốt nền. UBND xã yêu cầu rà soát, quản lý các hộ gia đình, cá nhân có đơn xin hiến đất làm đường giao thông nội đồng, cải tạo đất nông nghiệp, hạ cốt nền đất ở; chỉ thực hiện khi có văn bản chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền, đồng thời giám sát chặt chẽ khối lượng đất, đá dôi dư, không để lợi dụng việc cải tạo đất để khai thác, vận chuyển khoáng sản ra khỏi địa bàn trái phép.

Đối với các tổ chức, cá nhân được cấp phép khai thác khoáng sản hoặc đăng ký thu hồi khoáng sản, hạ cốt nền, xã yêu cầu thực hiện đầy đủ các quy định về mốc giới, lắp đặt camera giám sát, cung cấp thông tin về phương tiện tham gia khai thác, thời gian hoạt động và chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về đất đai, khoáng sản, an ninh trật tự, an toàn giao thông và bảo vệ môi trường.

Đối với các khu vực giáp ranh, UBND xã chủ động xây dựng, ký kết và triển khai quy chế phối hợp với các địa phương lân cận; duy trì cơ chế trao đổi thông tin giữa các lực lượng chức năng nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp lợi dụng địa bàn giáp ranh để hoạt động khai thác, vận chuyển khoáng sản trái phép. Đồng thời, tăng cường phối hợp với các sở, ngành và lực lượng Công an cấp tỉnh trong trao đổi thông tin, hỗ trợ nghiệp vụ, kỹ thuật, nâng cao năng lực giám sát và xử lý các phương thức, thủ đoạn vi phạm ngày càng tinh vi.

Cùng với các giải pháp trên, BTV Đảng uỷ yêu cầu phát huy vai trò của chi bộ, thôn và Nhân dân. Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn phối hợp với Ban Công tác Mặt trận tổ chức quán triệt, tuyên truyền rộng rãi để người dân, chủ phương tiện vận tải, chủ máy xúc hiểu rõ mọi hoạt động khai thác, vận chuyển đất, cát, sỏi khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép đều là hành vi vi phạm pháp luật; đồng thời vận động các hộ dân, chủ phương tiện, máy móc ký cam kết không tham gia, không tiếp tay, không cho thuê đất, bến bãi để tập kết, khai thác khoáng sản trái phép.

Các thôn phải thường xuyên rà soát, nắm chắc biến động tại những khu vực có nguy cơ phát sinh vi phạm, nhất là đất nông nghiệp, khu vực đồi núi, ven sông; phối hợp với lực lượng an ninh trật tự ở cơ sở tổ chức tuần tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và báo cáo UBND xã xử lý các vụ việc phát sinh, không để hình thành “điểm nóng” về an ninh trật tự và môi trường. Trường hợp để xảy ra hoạt động khai thác, tập kết, vận chuyển khoáng sản trái phép, sai phép trên địa bàn mà không kịp thời phát hiện, ngăn chặn, báo cáo để xử lý, Bí thư chi bộ và Trưởng thôn phải kiểm điểm, chịu trách nhiệm trước Ban Thường vụ Đảng ủy và UBND xã theo quy định.

Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội xã tiếp tục phát huy vai trò tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về khoáng sản; không khai thác, vận chuyển, tiêu thụ khoáng sản trái phép, không tiếp tay cho các hành vi vi phạm; tích cực cung cấp thông tin, tố giác tổ chức, cá nhân có dấu hiệu vi phạm. Đồng thời, tăng cường giám sát, phản biện xã hội đối với công tác quản lý nhà nước về khoáng sản và hoạt động khai thác của các tổ chức, cá nhân trên địa bàn.

Ban Thường vụ Đảng ủy xã yêu cầu UBND xã, các chi bộ và các cơ quan, đơn vị liên quan căn cứ Chỉ thị số 01-CT/ĐU xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả; định kỳ báo cáo kết quả thực hiện về Ban Thường vụ Đảng ủy. Đối với những vụ việc nổi cộm, phức tạp, phát sinh đột xuất hoặc vượt thẩm quyền, phải báo cáo ngay Thường trực Đảng ủy để kịp thời chỉ đạo giải quyết.

Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy chủ trì, phối hợp với Văn phòng Đảng ủy theo dõi, đôn đốc, tổng hợp tình hình triển khai thực hiện Chỉ thị; tham mưu đưa nội dung thực hiện Chỉ thị vào chương trình kiểm tra, giám sát hằng năm. Văn phòng Đảng ủy tham mưu tổ chức sơ kết, tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên khoáng sản trên địa bàn.

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao trách nhiệm của chính quyền và người đứng đầu, phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và sự tham gia của Nhân dân sẽ tạo thành sức mạnh tổng hợp trong quản lý, bảo vệ tài nguyên khoáng sản. Qua đó, góp phần quản lý chặt chẽ, sử dụng hợp lý, hiệu quả nguồn tài nguyên; chủ động phòng ngừa, kiên quyết xử lý vi phạm, bảo vệ môi trường, giữ vững an ninh trật tự, tạo nền tảng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn./.

Lê Hải, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Sao Vàng